Business is booming.

መልእኽቲ ሃገራዊ መዓልቲ ሓምላይ ወፍሪ

ሸፈነ ኣግራብ ሃገርና፡ ብባህርያውን ሰብ ዝፈጠሮን ጸቕጥታት ካብ ግዜ ናብ ግዜ ብልዑል ናህሪ እና`ንቈልቈለ ምምጽኡ ይፍለጥ። ቅርጺ መሬት ሃገርና ድማ ብባህርይኡ ንምብሕጓግ ኣመና ዝተቓልዐ ብምዃኑ ከምኡ’ውን ናይ ዝናብ ወቕትና ኣመና ውሑድን ዘይስሩዕን ብምዃኑ፡ ሕርሻዊ ልምዓትና ብርግኣት፡ ብብቕዓትን ብዘላቕነትንክወሓስ ኣይከኣለን።

ነዚ ክዉን ሓቂ ብምግንዛብ፡መንግስቲ ኤርትራ ካብ ጽባሕ ናጽነት ኣትሒዙ፡ ሽፋን መሬት ሃገርና ናብ ንቡር ንምምላስ፡ነቲ ዝርካቡ ዝናብ ድማ ኣብ ጥቕሚ ሕርሻ ንምውዓሉ፡ኣብ ምዕቃብ ሓመድን ማይን ከምኡ`ውን ኣብ ምግራብ ዘተኰሩ ብርክት ዝበሉ ወፍርታት ኣበጊሱ እዩ።

ነቶም በብቦታኡ ዝትግበሩዝነበሩእተፈላለዩ ዓይነታት ፍወሳ መሬት፡ ብውዱብ መገድን ብዝለዓለ ናህርን ንምድራኾም፡ ኣብ 2006 መንግስቲ ኤርትራ፡“ሓያል ጻዕሪ ንሓምላይ ወፍሪ” ዝብል ዓቢ መደብብምብጋስ፡ ዓመታዊ ኣብ 15 ግንቦት ብግዜን ስፍሓትን እናተለክዐ ዝግምገም ንጥፈታትየካይድ ኣሎ።

ሓምላይ ወፍሪ፡ ዋላ`ኳ ኣብ ኩሉ ዓውድታት ፍወሳ መሬት፡ነቲ እተበገሰሉ ዒላማታት ብምልኣት ኣይውቃዕ፡ ኣብ ብዙሕ ክፋላት ሃገርና፡ባህሊ ምግራብን ምዕቃብ ሓመድን ማይን ከምኡ’ውን ኣፍልጦ ሕብረተሰብ ኣብ ምፍጣር ሓምላይ ኣከባቢ ንኽዓቢምቕሉል ተራ ተጻዊቱ እዩ።

ሓምላይ ወፍሪ ካብ ዝብገስ ድሮ 15 ዓመታት ኣቚጺሩ ይርከብ። ኣብዚ እተጠቕሰ ዓመታት፡ብጠቕላላ ልዕሊ 50 ሚልዮን ፈልሲ ኣግራብ ምትካሎም፡ኣብ ማይ ኩዖታትን መሬት ሕርሻን ኣስታት 140 ሽሕ ሄክታር እተፈላለዩ ናይ ምዝላይ ንጥፈታትምክያዶም፡ ከምኡ’ውን ልዕሊ 400 ሽሕ ኩቦ ሜተር ከትርታት ምስርሖም፡ መርኣያ ናይቲ ህዝቢ ኣብ ምዕቃብ ሓመድን ማይን ኣብ ምግራብን ኣጥርዪዎ ዘሎ ኣተባባዒ ባህሊ እዩ።

ኣብ ምብጋስ እቲ ወፍሪ ሓንቲ ጥራይ ዝነበረት ሓምላይ ክለብ፡ ኣብዚ እዋን ኣብ መላእ ሃገር ብቐንዱ ተመሃሮ ዘማእከላ ልዕሊ 580ሓምላይ ክለባት ተመስሪተን ይርከባ። እዚ ቑጽሪ ዋላ’ኳ ዘተባብዕ እንተዀነ፡ ብመሰረት መምርሒ መንግስቲ፡ ነፍሲ-ወከፍ ቤት ትምህርቲ ሓምላይ ክለብ ክሳዕ እተቕውም ከምኡ’ውን ኩለን ትካላትን ኣብያተ እምነትን ሓምላይ ክለባት ብምምስራት እጃመን ክሳዕ ዘበርክታ ክቕጽል ይግባእ።

ብርሰት ኣግራብ ንምንካይ፡ ጥዕና ስድራቤታት ንምሕላው ከምኡ`ውን ተሳትፎ ደቀንስትዮ ኣብ ማሕበራዊ ልምዓት ንምሕያል ዝዕላማኡ ምዝርጋሕ ሞጎጎ ኣድሓነት፡ ሓደ ካብ ዓንድታት ሓምላይ ወፍሪ እዩ። ኣብዚ እዋን ትሕቲ 50 ሚእታዊት ካብተን ንጸዓት ዕንጸይቲ ዝጥቀማ ስድራቤታትተጠቀምቲ ኰይነን ይርከባ። ብሓፈሻ ድማ ኣብ መላእ ሃገር ልዕሊ 170 ሽሕ እቶን ኣድሓነት ከም ዝተዘርግሓ ይፍለጥ።እንተዀነ፡ እዚ ቑጽሪ ብልዑል ፍጥነት ብምውሳኽ፡ ኣብ ሓጺር እዋን ምስራሕ ሞጎጎ ኣድሓነት ንኽዛዘም፡ ዝምልከተን ኣካላት መንግስትን ነፍሲ-ወከፍ ተጠቀምቲ ስድራቤታትን ብዕቱብ ክሰርሑሉ ይግባእ።

ብተወሳኺ፡ምምስራት ኮማውን ሃገራውን ሕዛእትታት፡ከም ኣካል ሓምላይ ወፍሪ፡ ዘገምታዊ ዕብየት ከርኢ ኸሎ፡ ኣብ ምስሳን ህይወታዊ ብዙሕነት ብሓፈሻ፡ኣብ ዕቀባን ልምዓትን እንስሳ ዘገዳምንከኣ ብፍላይዝጭበጥ ተራ ይጻወት ከም ዘሎ ይፍለጥ። ካብቲ ብደረጃ ሃገር ክሕዛእ ዝግብኦ፡ ገና ትሕቲ 30 ሚእታዊት ጥራይ ተሓዚኡ ስለ ዘሎ ግናኣብዚ ዓውዲ ብዝተዓጻጸፈ ክንሰርሕ ይግባእ።

እዚ ቅድሚ 15 ዓመታት፡ `ሓያል ጻዕሪ ንሓምላይ ወፍሪ` ብዝብል መሪሕ ቴማ እተበገሰ ወፍሪ፡ ማዕረ ዓወታቱ፡ ብድሆታቱ እውን ቀለልቲ ኣይነበሩን። ንጥፈታት ምግራብ ከምቲ ትጽቢት ዝተገብረሉ ዘይምስጓሙ፡ብርሰት ኣግራብ ድማ ክግታእ ብዘይምኽኣሉ፡ ገና ካብ ዓበይቲ ብድሆታት ሓምላይ ወፍሪ ዀይኖም ይቕጽሉ ኣለዉ።

ጥብ-ዝበለት ማይ ንምዕቃብ ከምኡ’ውን ዝስርሑ ዘለዉ እተፈላለየ ዓቐን ዘሎዎም ከዘንቲ ማያት ውሕስነቶም ንምርግጋጽ፡ ንጥፈታት ምዕቃብ ሓመድን ማይን ኣብ ጎቦታትን ግራት ሕርሻንብልዑል ኣተኩሮ ክድፍኣሎም ዝግባእኣካል ልምዓታዊ መደባትናእዮም።መተካእታ ኣማራጺ ጸዓት ብምልኣት ክሳዕ ዝረጋገጽ፡ምትእትታው እቶን ኣድሓነት ካብዚ ብዘገምታ ዝኸዶ ዘሎ መስርሕ ወጺኡ ኣብ ሓጺር እዋን ንኽዛዘምን ብርሰት ኣገራብ ብርኡይ ንኽጐድልን፡ኩለን ዝምልከተን ኣካላት መንግስትን ህዝብንተራኦም ከዕዝዙ ይግባእ።

ስግኣት ለበዳ ሕምም ኮቪድ-19 ገና ስለ ዘይተቐንጠጠ፡ ናይ ሎሚ ዓመት 15 ግንቦት ሃገራዊ መዓልቲ ሓምላይ ወፍሪ፡ ከምቲ ልሙድ ብዓበይቲ ገምጋማትን ሰፋሕቲ ልምዓታዊ ወፍርታትን ክስነ ኣይተኻእለን። እንተዀነ፡ ምስ ሃገራዊ መምርሒታት ምክልኻል እዚ ሕማም ብዘይጋጮ መንገዲ፡ምምሕዳር ዞባታት፡ሰራዊት፡መንግስታውያን፡ ሃይማኖታውያንን ውልቃውያንን ትካላት ከምኡ`ውን ኮማትን ውልቀ-ሰባትን፡ ነዚ ኣብ ዋዜማ ቕንያት መበል 30 ዓመት መዓልቲ ናጽነትና ዝካየድ ዘሎ ቅነ-ሓምላይ ወፍሪ፡ ብንጥፈታት ምዕቃብ ሓመድን ማይን ምግራብን ዘኪሮምዎ ክውዕሉ ንጽውዕ።

ኣብዚ እዋን ኣስታት 4 ሚልዮን ፈልሲ ናይ እተፈላለዩ ዓይነት ኣግራብ ተዳልዮምስለ ዘለዉ፡ ብቐንዱ ዓድታት፡ ከምኡ`ውን ትካላትን ውልቀ-ሰባትን ኣብ ከከባቢኦም ናብ ዝርከባ መደበራት ፈልሲ ብምኻድ፡ ፈልስታት ኣግራብ ወሲዶም ብምትካልን ብምክንኻንን ዕላማታት ሓምላይ ወፍሪ ንምዕዋት እጃሞም ከበርክቱ ንጽውዕ።

ሓባራዊ መልእኽቲ ሚኒስትሪ ሕርሻን በዓል ስልጣን ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን

15 ግንቦት 2021

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More